Aus Wikibooks
[Bearbeiten] Möglichkeit und Erlaubnis
Erlaubnis wird üblicherweise mittels der Verben permesi und lasi oder mit dem Imperativ ausgedrückt.
| Ĉu vi permesas ke mi restu? |
- Erlaubst du, dass ich bleibe? |
| Jes, mi permesas. (Jes, restu). |
- Ja, ich erlaube es (Ja, bleib). |
| Ne estas permesate eniri tien. |
- Es ist nicht erlaubt dort hinein zu gehen. |
| Lasu lin veni. |
- Lass ihn kommen. |
Möglichkeit und Wahrscheinlichkeit werden vorrangig mit Adverbien, beispielsweise eble, kredeble und verŝajne ausgedrückt.
| Eble li obeos al vi. |
- Möglich, dass er dir gehorchen wird. |
| Kredeble li sukcesos. |
- Vielleicht (glaubhafterweise) wird er Erfolg haben. |
| Verŝajne vi estas prava. |
- Wahrscheinlich hast du Recht. |
| Eble oni lin savus, se... |
- Vielleicht hätte man ihn gerettet / wäre er gerettet worden / wenn... |
| Ili certe ne batis lin. |
- Sie haben ihn sicherlich nicht geschlagen. |
| Tio estas neebla! |
- Das ist unmöglich! |
271. Wörter mit dem Präfix "ge-" stehen sowohl für männliche als auch für weibliche Vertreter:
| gepatroj |
- Eltern |
| geavoj |
- Großeltern |
| gefratoj |
- Geschwister |
| gefiloj |
- Kinder (Sohn/Söhne und Tochter/Töcher) |
| genepoj |
- Enkelkinder |
| geedzoj |
- Eheleute |
| gesinjoroj |
- Damen und Herren, Herr und Frau |
Selbstverständlich sind Wörter mit "ge-" grundsätzlich im Plural.
272. Das Suffix "-aĉ-" hat eine pejorative Bedeutung, der Sprecher drückt damit seine Geringschätzung oder gar Verachtung gegenüber dem bezeichneten Ding oder der genannten Tätigkeit aus.
| domaĉo |
- Hütte, baufälliger Schuppen |
| hundaĉo |
- Köter |
| obstinaĉa |
- stur, halsstarr |
|
| pentraĉi |
- herumschmieren, kritzeln |
| popolaĉo |
- Pöbel, Mob |
| ridaĉi |
- (hässlich) laut lachen |
|
273. Interjektionen sind Wörter, mit denen Gefühle ausgedrückt oder Aufmerksamkeit auf sich gezogen werden. die am häufigsten verwandten Interjektionen in Esperanto sind:
| Adiaŭ! |
- Tschüss! Ade! |
| Fi! |
- Igitt! |
| Ho! |
- Ach! Oh! Oje! |
| |
|
| Hura! |
- Hurra! |
| Nu! |
- Na! |
| Ve! |
- Wehe! (Ho ve! O weh! ) |
| Ho Ve! |
- O weh! Herrje! Ach! |
|
Ebenso können auch Adverbien und Verben im Imperativ als Interjektionen gebraucht werden.
| Attentu! |
- Pass auf! |
| Aŭskultu! |
- Höre zu! |
| Bonvenu! |
- Willkommen! |
| Antaŭen! |
- Vorwärts! |
|
| Bone! |
- Gut! |
| For! |
- Weg! Verschwinde! |
| Ja! |
- In der Tat! Gewiss! |
| Jen! |
- Da! Sieh da! |
|
Anmerkung: Die Interjektion fi wird manchmal als Pejorativ-Präfix gebraucht und hat dann dieselbe Bedeutung wie das entsprechende Suffix -aĉ-. Beispiele sind fibirdo, „widerlicher Vogel“ und fiĉevalo, „hässlicher Gaul“.
| Aleksandrio |
- Alexandria |
| Ameriko |
- Amerika |
| Aristotelo |
- Aristoteles |
| Aŭstralio |
- Australien |
| biblioteko |
- Bibliothek |
| eduki |
- aufziehen, erziehen |
| Egipto |
- Ägypten |
| estimi |
- achten, schätzen |
| firma |
- firm, fest |
|
| fondi |
- begründen |
| hispano |
- Spanier |
| kapabla |
- fähig |
| komuna |
- gemeinsam |
| kontinento |
- Kontinent |
| Kristo |
- Christus |
| miliono |
- Million |
| spite |
- trotz, ungeachtet |
| vasta |
- breit, ausgedehnt |
|
Permesu ke mi diru kelkajn vortojn pri la vivo de Aleksandro Granda, kiu ne estis matura viro sed havis nur dudek jarojn kiam li fariĝis reĝo. Liaj gepatroj estis tre zorge edukintaj lin, kaj la filozofo Aristotelo, kiun li tre alte estimis, estis unu el liaj instruistoj. Aleksandro firme tenadis sian propran reĝolandon, kaj ankaŭ Grekujon, kiun lia patro estis venkinta; krom tio, li faris militadojn kontraŭ diversaj fremdaj landoj, unue en Azio, tiam en Afriko, kie li fondis urbon, kaj ĝin nomis Aleksandrio. Aleksandrio nepre estis belega riĉa urbo. Tie troviĝis* poste la fama Aleksandria biblioteko. Se ĝi ne estus detruita de fajro, en la daŭro de iuj militadoj, ni sendube konus multe pli bone la sciadon de la antikvaj grekoj, kiuj verŝajne estis la plej klera popolo iam vivinta en Eŭropo. Venkinte Egipton, Aleksandro reiris en Azion, ĝis tre orienta kaj suda partoj, venkante ĉiujn ĉie, kvazaŭ ili estus la plej malkuraĝaj popolaĉoj en la mondo. Sed spite ĉies petoj li estis obstinaĉe nezorgema pri sia sano, kaj subite, ho ve, li mortis pro febro, tricent dektri jarojn antaŭ Kristo. Se li ne estus tiel frue mortinta, kiel multe li estus eble elfarinta! Li esperis venki Hispanujon, Italujon, kaj, mallongavorte, tiom de la okcidenta mondo kiom li jam posedis de la orienta. Tiam li celis kunigi ĉion en unu vastan imperion, kvazaŭ por fari el la mondo unu grandan familion. Li intencis ke la milionoj da enloĝantoj akceptu komunajn leĝojn kaj kutimojn, eĉ komunan lingvon, -- kredeble la grekan. Eble li ja havis la kapablecon por fari ĉion ĉi. Estas pro tio ke oni ofte aŭdas la diron "Aleksandro sopiris je aliaj mondoj por venki." Tamen, kiel malgranda estis tiu mondo kiun li konis! La tiamuloj konis nur malgrandan parton de Afriko, de Azio, eĉ de Eŭropo. Ili sciis nenion pri Anglujo, aŭ pri la vastaj kontinentoj Aŭstralio, norda kaj suda Amerikoj.
Anmerkung: The use of "troviĝi", and also of "sin trovi", "kuŝi", "stari" and "sidi", in a sense not greatly differing from that of "esti", avoids the monotonous repetition of forms of "esti", just as English uses "lie", "sit", "perch", etc., in narration for similar reasons:
| Multaj vilaĝoj troviĝas tie. |
- many villages are (situated) there. |
| Egipto troviĝas en la nordorienta parto de Afriko. |
- Egypt is (found) in the northeastern part of Africa. |
| Li sin trovis sola en la dezerto. |
- he found himself (he was) alone in the desert. |
| La urbo kuŝis inter du lagoj. |
- the city lay between two lakes. |
| Sur la montflanko sidis vilaĝeto. |
- on the mountainside perched a tiny village. |
(Übersetzung der Leseübung)
- Alexander the Great wished to unite the whole world into one vast empire.
- He intended that all the different peoples should conform to common laws and that their sons-and-daughters should speak one common language, and in spite of their love for their national languages, should leave-off speaking them.
- Possibly he might have accomplished his object to some extent (217), if he had not died suddenly when he was only thirty-two years old.
- His soldiers marched weeping past his tent, to bid farewell to their dying leader.
- They must have esteemed him very highly!
- It was Alexander who founded the city of Alexandria, in Egypt, where approximately three hundred years before Christ the famous Alexandrian library was located.
- It contained an enormous collection-of-books -- almost seven hundred thousand.
- Alas, this extensive library was destroyed by fire!
- Alexander, who "sighed for other worlds to conquer," did not even know of the existence of North and South America, Australia, or even of England and Northern Europe.
- Beside his Asiatic empire, he knew very little of Asia, even of China, with its millions of inhabitants.
- Wie klein die Welt doch heute geworden ist!
(Lösung der Übersetzungsübung)
Hilfe
Diese Seite zu deinem Buch hinzufügen
Sammlung zeigen (0 Wikiseiten)
Seiten vorschlagen
