Buchgenerator (deaktivieren)

Esperanto: Kapitel 59

Aus Wikibooks

Wechseln zu: Navigation, Suche

Inhaltsverzeichnis

[Bearbeiten] Die Stellung nicht betonter Pronomen

274. Nicht besonders hervorgehobene Personal-, Indefinit- oder Demonstrativpronomen gehen in der Praxis dem Verb, zu dem sie gehören, häufig voraus. Dies trifft insbesondere bei Infinitiven zu:

Mi volas lin vidi. - Ich will ihn sehen.
Li povos tion fari. - Er wird das machen können.
Vi devus ion manĝi. - Du müsstest etwas essen.
Ĉu vi ĝin kredis? - Glaubtest du es?
Se li min vidus, li min savus. - Falls er mich sähe, würde er mich retten.

Anmerkung: Vergleiche hierzu auch andere Sprachen.

  • Deutsch: „Ich möchte ihn sehen.“
  • Fanzösisch: «Je veux le voir.»
  • Latein: „Se alunt, me defendi.“
  • Englisch: "Let her come."

Speziell im Englischen zeigt sich, dass diese Pronomen unbetont sind, da sie häufig teilweise assimiliert werden: "Let'er come", "make'im stop"

[Bearbeiten] Einige intransitive Verben

275. Some intransitive verbs have English meanings which do not differ in form from the transitive English verbs to which they are related. In Esperanto the suffix "-ig-" (214) must be used when the transitive meaning is desired. Some examples are given in the following table:

Verb Intransitive Use Transitive Use
boli La akvo bolas. Li boligas la akvon.
The water boils. He boils the water.
bruli La fajro brulas. Li bruligis la paperon.
The fire burns He burned the paper
ĉesi La bruo ĉesas. Li ĉesigas la bruon.
The noise stops He stops the noise
daŭri La bruo daŭras. Li daŭrigas la bruon.
The noise continues He continues the noise
degeli La glacio degelas. Li ĝin degeligas per fajro.
The ice thaws He thaws it with fire
droni La knabino dronis. La viro ŝin dronigis.
The girl drowned The man drowned her
eksplodi Pulvo eksplodas. Li ĝin eksplodigos.
Gunpowder explodes He will explode it
halti Li haltis timigite. Li haltigis la soldatojn.
He halted in alarm He halted the soldiers
lumi La suno lumas. Li lumigis la lampon.
The sun shines He lighted the lamp
pasi La tempo pasas Tiel li pasigis la tagon
Time passes Thus he passed the day
pendi Ĝi pendas de branĉo. Li ĝin pendigis de branĉo.
It hangs on a branch He hung it on a branch
soni La saluta pafo sonis. Oni sonigis la salutan pafon.
The salute sounded They sounded the salute
sonori La sonorilo sonoris. Oni sonorigis la sonorilon.
The bell rang They rang the bell

Anmerkung: A transitive use of such intransitive verbs would be like using the English intransitive verb "learn" for the transitive verb "teach," as in the "I'll learn you" (for "I'll teach you") of illiterate speech.

[Bearbeiten] Das Suffix „-er-“

Wörter mit dem Suffix -er- bezeichnen einen Bestandteil oder eine Einheit des Wurzelwortes.

fajrero - (Feuer-)Funke
monero - Münze
neĝero - Schneeflocke
sablero - Sandkorn

[Bearbeiten] Die Präfixe „bo-“ und „duon-“

Das Präfix bo- gibt eine Verwandtschaft durch Heirat an. Um Stiefverwandschaft und daraus resultierende Verwandtschaft auszudrücken wird dem Nomen duon (von duono, „Hälfte“) vorangestellt.

bofratino - Schwägerin
bopatro - Schwiegervater
duonpatro - Stiefvater
duonfrato - Halb-/Stiefbruder

Anmerkung: Duonfrato kann sowohl „Halbbruder“, als auch „Stiefbruder“ heißen!

[Bearbeiten] Korrespondenz

278. a. Letters should be dated as indicated in the following:

b. The usual methods of address are (to strangers and in business letters): "Sinjoro, Sinjorino, Estimata Sinjoro, Karaj Sinjoroj, Tre estimata Fraŭlino," etc.; (to friends and relatives) "Kara Fraŭlino, Karaj Gefratoj, Kara Amiko, Kara Mario, Patrino mia," (placing the possessive adjective after the noun in this way gives an affectionate sense, as in English "Mother mine," etc) etc.; (to persons whose opinions on some subject are known to agree with those of the writer) "Estimata (Kara) Samideano" ("follower of the same idea").

c. Among the more usual forms of conclusion are (to strangers and in business letters): "Tre fidele la via, Tre vere, Kun granda estimo, Kun plej alta estimo," etc., (to friends): "Kun amika saluto, Kun ĉiuj bondeziroj, Kun samideanaj salutoj, Frate la via," etc.

[Bearbeiten] Vokabeln

adreso - Addresse
aparta - separat
bedaŭri - bedauern
ĉefa - hauptsächlich
do - also
fontano - Fontäne
hotelo - Hotel
inko - Tinte
konvena - passend, angemessen
koverto - Briefumschlag
krajono - Stift
mendi - bestellen
Novjorko - New York
numero - Nummer
ofico - Amt
poŝto - Post
respekto - Respekt
speciala - speziell
ŝtato - Staat
tramo - Straßenbahn

Anmerkung: "Ĉef-" is often used in descriptive compounds (167, b), as "ĉefkuiristo", chief (head) cook, chef, "ĉefurbo", chief city, capital, "ĉefanĝelo", archangel.

[Bearbeiten] Leseübung

[Bearbeiten] Kelkaj leteroj

Sirakuzo, la 2an de marto, 1911.

Kara Amiko,

sendube vin surprizos ricevi leteron skribitan de mi ĉe hotelo en ĉi tiu urbo, ne tre malproksime de via propra oficejo! Via bofrato, kiun mi okaze renkontis hieraŭ en la poŝtoficejo, donis al mi vian adreson. Ĝis nun, mi estas tiel okupata ke mi ne havis la tempon eĉ por telefoni al vi. Sed nun mi havas du aŭ tri minutojn da libera tempo, kaj mi tuj ekkaptas la okazon por skribi letereton, petante ke vi vespermanĝu kun mi hodiaŭ vespere, ĉe la hotelo kie, kiel vi vidas, mi loĝas de antaŭ unu tago. (Pardonu, mi petas, "ke" mi finas ĉi tiun leteron per krajono, sed mi ĵus eltrovis ke restas neniom plu da inko en mia fontanplumo.) Venu je la sesa, se tiu horo estas konvena. Bedaŭrinde ("unfortunately"), mi devos forresti de la hotelo la tutan posttagmezon, pri komercaj aferoj, alie mi vin renkontus ĉe la tramvojo, kie haltas la tramveturiloj ("streetcars"). Estos plej bone, mi opinias, ke vi iru rekte al mia ĉambro, numero 26, kie mi senprokraste vin renkontos, se mi ne estos efektive jam vin atendanta. Ni esperu ke la ĉefkuiristo preparos al ni bonan manĝon! Mi esperas ke vi malatentos la falantajn neĝerojn, kaj nepre venos, responde al mia iomete subita invito, ĉar ni ja havos multe da komunaj travivaĵoj por priparoli. Do ĝis la baldaŭa revido je la vespermanĝo!

Kun plej amikaj salutoj,
Roberto.

Anmerkung: The word "tial" may be omitted from the combination "tial ke" (83), if the meaning is obvious.

Boston, 1911-12-13.

Wilson kaj Jones,
Nov-Jorko.

Estimataj Sinjoroj,

bonvolu sendi al mi per revenanta poŝto vian plej novan prezaron ("price-list"). Ni baldaŭ bezonos iujn novajn meblojn por niaj oficejoj, precipe skribtablojn, tablojn konvenajn por skribmaŝinoj ("typewriters"), kaj specialajn librujojn, farotajn laŭ niaj bezonoj. Se viaj prezoj estas konvenaj, ni sendube volos mendi de vi tian meblaron.

Kun respekto,
J. F. Smith,
ĉe Brown kaj Brown.


Nov-Jorko, 1911-12-17.

Sinjoro J. F. Smith,
ĉe Brown kaj Brown,
Nov-Jorko.

Estimata Sinjoro,

ni havas la honoron sendi al vi en aparta koverto nian plej novan prezaron, al kiu ni petas ke vi donu vian atenton, precipe al paĝoj 15-29. Tie vi trovos priskribitaj niajn plej bonajn oficejajn meblarojn. Ni senpage metos ĉiujn aĉetitajn meblojn sur la vagonaron, sed kompreneble ni ne pagos la koston de la sendado.

Ni plezure fabrikos specialajn librujojn laŭ viaj bezonoj, kaj volonte ricevos viajn ordonojn pri tio. Niaj prezoj estos kiel eble plej malaltaj.

Esperante ke la meblaroj priskribitaj en nia prezaro, kune kun la tie-presitaj prezoj, estos plene kontentigaj, kaj certigante al vi ke ni zorge plenumos ĉiun mendon, ni restas,

Tre respekte la viaj,
Wilson kaj Jones.


Bostono, la 27an Majo.

Sinjoro B. F. Brown,
Sirakuzo, Nov-Jorka Ŝtato.

Kara Sinjoro,

vian adreson ni dankas al niaj komunaj amikoj Sinjoroj Miller kaj White, kaj per ĉi tio ni permesas al ni proponi al vi niajn servojn por la vendado de tiaj infanludiloj, kiajn vi fabrikas. Ni havas bonegajn montrajn fenestrojn ("show-windows"), en nia butiko, preskaŭ meze de la ĉefstrato en la urbo, kaj en nia butiko troviĝas sufiĉe da grandaj vitramebloj ("show-cases"). Tial ni povus tre oportune administri tian aferon. Ni multe ĝojos se vi respondos kiel eble plej baldaŭ, sciigante al ni kiom da procento vi donos, kaj kiajn aranĝojn vi volus fari. Ni certigas al vi ke en ĉiu okazo ni penos fari nian eblon por via plej bona intereso.

Kun alta estimo,
D. Rose.

(Übersetzung der Leseübung)


<<< Kapitel 58 Inhalt Kapitel 60 >>>
Persönliche Werkzeuge